Een samenwerking van





Cursus
Bestuivers; maatregelen voor herstel
Inrichting en beheer van leefgebieden voor wilde bijen, zweefvliegen en andere bestuivers voor herstel van populaties.
Je maakt kennis met de belangrijkste groepen bestuivers, met het accent op wilde bijen en zweefvliegen. Je krijgt inzicht in de ecologie en soortengroepen en leert dit te vertalen naar concrete keuzes in ontwerp, inrichting, beheer en onderhoud. Zo voorkom je goedbedoelde maar ineffectieve maatregelen en heb je aantoonbaar impact op biodiversiteit.
Het herstel van bestuivers is urgent en met invoering van de Natuurherstelwet is het nu een wettelijke verplichting. Wil je bijdragen aan herstel van wilde bijen en andere bestuivers? In deze praktijkgerichte cursus leer je welke maatregelen effectief zijn, en hoe je die toepast in jouw projecten en beheer. Ook wordt gekeken hoe dit past in de nieuwe wettelijke eisen. Na deze cursus kan je direct aan de slag met implementatie van de Natuurherstelwet.
De cursus is een vernieuwing van de uitstekend gewaardeerde cursus ‘Wilde bijen’, Deelnemers gaven aan dat ze na het volgen van die cursus beter kunnen bepalen welke maatregelen zinvol zijn en kunnen uitleggen waarom. Ook voor communicatie is dit belangrijk.
Let op, deze cursus wordt slechts 1x per jaar in het voorjaar gegeven, zodat de excursie buiten goed werkt.
Doelgroep
Het belang van wilde bijen en andere bestuivers
Bestuivers, zoals wilde bijen, staan sterk in de belangstelling. Hun achteruitgang verontrust ecologen, beleidsmakers en het brede publiek. Dat leidt tot brede actie, maar de genomen maatregelen zijn niet altijd even effectief en duurzaam. Deze cursus is gericht op iedereen die zich inzet voor insecten en daar graag meer over wil weten. Dit is bijzonder actueel omdat de Natuurherstelwet voorschrijft dat de afname van bestuivers moet worden omgebogen en de populaties ervan tegen 2030 weer moeten toenemen. Dit geldt ook voor bebouwd gebied en vormt dus een belangrijke opgave voor provincies, gemeenten, waterschappen en andere maatschappelijke organisaties. Mede daarom is de cursus ook al jaren populair bij zowel beleidsmedewerkers als groene bureaus.
Maak kennis met wilde bijen, zweefvliegen en andere bestuivers
Deze cursus biedt een beknopte basis in herkenning en ecologie van wilde bijen en zweefvliegen (samen ruim 700 soorten!). Ook andere insectengroepen en inventarisatie-methoden komen kort aan bod, zodat je weet wat wordt bedoeld als wordt gezegd dat ‘bestuivers’ niet mogen afnemen. Tijdens de veldbezoeken kan bij goed weer met verschillende (algemene) soorten in de praktijk worden kennisgemaakt, maar de ecologie en biotoopkeuze staat voorop. Hoe herken je kansen en knelpunten?
Bestuivers; ecologie en indicatiewaarde
De ecologie van de verschillende groepen en van enkele specifieke soorten wordt behandeld. Enkele karakteristieke soorten en hun indicatie-waarde voor biotopen en vegetaties worden belicht. Bijzondere en echt zeldzame soorten komen minder uitgebreid aan bod, want de zogenaamde ‘biomassaliteit’ is bij bestuivers belangrijk, naast de ‘biodiversiteit’.
Maatregelen voor bestuivers
Op basis van de ecologische kennis wordt uitgelegd wat bestuivers nodig hebben om te kunnen overleven. Hierbij worden wilde bijen in de spotlights gezet, omdat ze symbool staan voor bestuivers in het algemeen. Veel van deze maatregelen helpen ook niet-bloembezoekende insecten en overige ongewervelden (zoals spinnen en bodemdieren). Alle aspecten van het leefgebied passeren de revue. Door het leren herkennen van waardevolle (mini)biotopen en kansrijke situaties leer je hoe aanwezige populaties te beschermen. Door middel van praktische maatregelen kunnen situaties worden gecreëerd die vestiging van nieuwe soorten mogelijk maken. Met een goede inrichting en gericht beheer kan veel voor wilde bijen gedaan worden, met in de regel vaak snel de eerste positieve resultaten. De cursus geeft daarmee praktische handvatten om invulling te geven aan een belangrijk onderdeel van de Natuurherstelwet.
Vertaling naar de eigen situatie
Tijdens de cursus wordt veel kennis aangereikt, waarbij er voldoende gelegenheid is om die te leren vertalen naar de eigen situatie. Afhankelijk van jouw werk en invloedssfeer, wordt er gekeken naar de mogelijkheden om de adviezen in de praktijk te brengen. Je kan dus direct aan de slag met een effectief actieplan, praktische implementatie van de Natuurherstelwet of maatregelen uitwerken voor jouw projecten of beheergebied.


Na deze cursus bestuivers
Deze cursus bestaat uit
- Twee dagen met op beide dagen een korte veldexcursie
- Basiskennis over herkenning en ecologie van wilde bijen, zweefvliegen en andere bestuivers
- Tips en adviezen voor maatregelen voor wilde bijen en insecten in het algemeen
- Een thuiswerk-opdracht naar keuze om het maximale uit de cursus te halen
Benodigde basiskennis
Er is geen basiskennis noodzakelijk.
Cursusdata en locatie
Deze cursus wordt alleen in het voorjaar centraal in het land gegeven;
- Amersfoort, 27 mei en 24 juni 2027
Deze cursus kan ook in-company georganiseerd worden (van april tot en met september).

Lees het artikel van beide docenten over het belang van wilde bijen (Vakblad Groen).
Reviews
Deze cursus is nieuw in 2027, maar gebaseerd op de tweedaagse cursus ‘Wilde bijen’. Daarvan zijn er deze reviews;
Rapportcijfer gemiddeld; 8,7 (39 deelnemers)
Percentage deelnemers die de cursus aanbeveelt; 100%
‘Leuk, leerzaam en heel nuttig. Voldeed aan de verwachtingen, aanbevelingswaardig.’ – 2026
‘Handig die info bij elkaar op USB-stick’ – 2026
‘Super veel geleerd.’ – 2025
‘Fijne docenten met veel kennis, die open staan om alle vragen van iedereen te beantwoorden.’ – 2025
‘Erg veel van deze cursus geleerd, kennis ga ik zeker toepassen.’ – 2024
‘Het was een aangename cursus, prettige mensen. Aanrader voor iedereen die van natuur houdt.’ – 2024
‘Hele leuke cursus, goede afwisseling tussen theorie en praktijk.’ – 2024
‘Hele leuke cursus, erg enthousiast geworden over bijen/insecten. Goede inzichten over ecologie en beheer.’ – 2024
‘Ontzettend leuke, leerzame en praktische cursus met enthousiaste en geduldige docenten!’ – 2022
‘Interessant, boeiend en goede basis om zelf verder te studeren.’ -2022
‘Inspirerend! Combinatie met veldonderzoek op deze locatie is perfect.’ – 2022
‘Precies de kennis opgehaald die ik vooraf hoopte op te halen.’ – 2022
‘Was leuk. Veel geleerd!’ – 2021
Geschikte combinaties
Deze cursus past heel goed bij alle andere cursussen, zie ook de pagina met opleidingen.
Docent
Docent
Kenmerken van alle cursussen
Meld hier aan voor deze cursus.
Na deze aanmelding reserveren we een plaats en ontvang je meer informatie. Zodra je die hebt teruggestuurd is je aanmelding definitief.
Aanmelden cursus bestuivers; maatregelen voor herstel
De aanmelding is gelukt zodra je een schermbevestiging krijgt en een mail met een aanvullend aanmeldformulier (binnen enkele minuten). Gebeurt dit niet, neem dan contact met ons op via info@naturio.

