Georganiseerd door
Praktijkdag
Natuur ontwikkelen; De Groene Grens
Leer van een praktijkproject hoe natuurontwikkeling écht werkt
Wil je beter begrijpen hoe natuurontwikkeling in de praktijk verloopt? In deze cursus leer je aan de hand van het gebied ‘De Groene Grens’ hoe keuzes in ontwerp, inrichting en beheer samenkomen in een gebiedsontwikkeling.
Je krijgt inzicht in de afwegingen die zijn gemaakt, wat wel en niet heeft gewerkt en hoe je deze lessen toepast in je eigen projecten. Zo vertaal je ambitie naar realisatie en leer je sturen op ecologische kwaliteit op de lange termijn.
Deelnemers geven aan dat deze praktijkgerichte aanpak helpt om natuurontwikkeling beter te doorgronden en te vertalen naar toepassing in eigen werk. Er zijn ieder voorjaar maar een paar cursusplekken, dus wees er snel bij.
Doelgroep
De praktijk laat zien dat het kan
Op de grens tussen de gemeenten Veenendaal en Ede ligt de natuurontwikkelingszone De Groene Grens en ecozone de Klomp. De gemeentes hebben de ontwikkeling van deze gebieden zelf gefinancierd en bureau Natuurbalans werd in staat gesteld alle fases van dit proces intensief te begeleiden. Hierbij is zeer goed samengewerkt tussen disciplines. Bewoners zijn zeer tevreden en ecologen onder de indruk. De terreinen zijn bijna ongewoon soortenrijk en bevatten tientallen rode lijst soorten van met name nat schraalland. Zelfs na ruim 5 jaar duiken er nog steeds nieuwe (bedreigde) soorten op. Kom leren van dit geslaagde project!
Het gebied De Groene Grens
De Groene Grens is een natuurgebied, gelegen tussen de gemeenten Veenendaal en Ede. Het is onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling, namelijk Veenendaal-Oost. De gemeente Veenendaal heeft de aankoop van de grond en inrichting van het natuurgebied gefinancierd uit de winst op de verkoop van grond. De Groene Grens is momenteel 40 hectare groot en bestaat uit twee deelgebieden. Het zuidelijk deel is in 2012-2013 aangelegd (fase 1), het noordelijk deel in 2014-2015 (fase 2). Aansluitend ligt aan de noordzijde Ecozone de Klomp. Dit gebied is ca 25 ha groot en is deels aangelegd in het kader van natuurcompensatie door de gemeente Ede.
Wat is er te zien aan natuurontwikkeling?
Het voornaamste natuurtype in De Groene Grens is nat schraalgrasland, waarvan met name het type kalkmoeras en blauwgrasland zeer goed ontwikkeld zijn. Daarnaast komen onder meer bloemrijke hooilanden, poelen, bosjes, houtwallen en natuurakkers voor. Mede als gevolg van ijzer- en kalkrijk kwelwater dat in de Groene Grens aan het oppervlak komt, groeien hier diverse zeldzame plantensoorten, zoals diverse soorten orchideeën, klokjesgentiaan, vetblad, moeraskartelblad en parnassia. Ook komen er vele vogelsoorten voor, waaronder ijsvogel, blauwborst, koekoek, buizerd en lepelaar. Deze natuurwaarden maken de Groene Grens tot een uniek geheel. Tenslotte zijn er diverse faunavoorzieningen aangelegd.
Natuur ontwikkelen vanuit landbouwgrond
Dit gebied is een prachtig voorbeeld van hoe omvorming van landbouwgronden naar een natuurparel kan slagen. Wat was en is belangrijk om een gebied optimaal te kunnen ontwikkelen? Zowel het proces als de inhoud spelen hierbij een belangrijke rol. Zo is de uitvoering van het begin tot einde begeleid door een ecoloog. Bij de inrichting kon optimaal gebruik gemaakt worden van de potenties, waardoor het gebied optimaal kon worden ingericht. Er kunnen hier veel specifieke inrichtingszaken worden getoond, met de belangrijke factoren zoals bodem en hydrologie.
Beheer van het gebied; maaien of begrazen?
Ook op het gebied van beheersmaatregelen is er veel te zien. De effecten van specifieke keuzen zijn goed zichtbaar op de vegetatieontwikkeling. Sommige stukken zijn al ruim 10 jaar in ontwikkeling, andere delen nog heel jong. Zowel blauwgraslandtypes, kalkmoerassen, glanshaverhooilanden overgangen naar droog heischraal grasland, als akkers (verschillende typen) en poelen zijn hier vrijwel alle goed tot optimaal ontwikkeld. Verder is ook jaarrondbegrazing aanwezig met exmoorpony’s die er nu ruim 10 jaar lopen (op 15 ha). Heel fraai is te zien wat de effecten zijn van deze beheersvorm in natte schraallanden, waar de paarden tussen orchissen en gentianen lopen.
Na deze praktijkdag Natuur ontwikkelen
Deze dag bestaat uit
- Hele dag excursie door het gebied
- Het verhaal over hoe dit gebied gerealiseerd is met inrichtingsaspecten
- Aandacht voor flora en vegetatie met veel inrichtings- en beheeraspecten
- Toelichting op de fauna, die vooral bij goed weer ook te zien zal zijn
Benodigde basiskennis
Enige kennis van natuurontwikkelingsprocessen is wenselijk.
Datum en locatie
Deze dag vindt plaats in het meest geschikte seizoen;
- Veenendaal, 4 juni 2026 (vol) In 2027 zal deze dag opnieuw te volgen zijn. In september volgt de nieuwe datum.
Deze praktijkdag in Veenendaal is ook met een eigen groep in-company mogelijk (voorkeursperiode mei-oktober).
Deze praktijkdag vormt tevens een bonusdag binnen de Masterclass Meer natuur in ontwerp.
Review
Deze dag is in 2020 eenmalig gegeven voor individuele deelnemers. Sindsdien maakt hij onderdeel uit van de MC Ontwerp en is er plek voor maximaal 4 individuele deelnemers. Helaas zijn er in het veld maar weinig evaluatieformulieren ingevuld.
Rapportcijfer gemiddeld; 9,0 (6 deelnemers ingevuld)
Percentage deelnemers die de cursus aanbeveelt; 100%
‘Top dag gehad!’ – 2020
‘Erg leuk en interessant. Zeer kundige docent.’ – 2020
Geschikte combinaties
Deze praktijkdag past goed bij veel andere cursussen, zowel gericht op inrichting als op beheer. Zie ook de pagina met opleidingen.
Deze dag vormt bovendien de bonusdag binnen de Masterclass Meer natuur in ontwerp.
Docent
Kenmerken van alle cursussen
Meld hier aan voor deze praktijkdag.
Na deze aanmelding reserveren we een plaats en ontvang je meer informatie. Zodra je die hebt teruggestuurd is je aanmelding definitief.
Aanmelden praktijkdag natuur ontwikkelen; De Groene Grens
De aanmelding is gelukt zodra je een schermbevestiging krijgt en een mail met een aanvullend aanmeldformulier (binnen enkele minuten). Gebeurt dit niet, neem dan contact met ons op via info@naturio.