Cursus
Bosherstel en -ecologie
Ontwikkel bossen die ecologisch functioneren op de lange termijn
Werk je als beheerder, ecoloog of adviseur en wil je beter begrijpen hoe bossen zich ontwikkelen en hoe je daarop stuurt? In deze cursus leer je hoe bosherstel verder gaat dan kappen of aanplanten, maar draait om het opbouwen van een veerkrachtig ecosysteem.
Je krijgt inzicht in processen zoals successie, structuurontwikkeling en soortenontwikkeling, en leert hoe je keuzes maakt in inrichting en beheer. Zo ontwikkel je bossen die duurzaam functioneren en beter bestand zijn tegen veranderingen.
Deelnemers geven aan dat het een uitdagende cursus is van een zeer deskundige docent en dat ze na deze cursus beter kunnen inschatten welke aanpak past bij verschillende herstelopgaven. Deze cursus wordt maar 1 keer per jaar in het najaar gegeven, dus meld tijdig aan.
Doelgroep
Actualiteit en urgentie
Er is veel te doen op het gebied van bossterfte, bosbranden, houtkap en de gevolgen van klimaatverandering voor bos en bosbiodiversiteit. Bossen zijn belangrijk voor recreatie, biodiversiteit, houtproductie en klimaat. Er zijn veel nieuwe inzichten in bos- en bodemherstel en de ecologie van bossen. Zorg dat je bij blijft en inzicht krijgt in de wegen naar herstel.
Problemen van het Nederlandse bos
Veel Nederlandse bossen hebben te maken met milieudruk, plagen en ziektes waardoor eiken, fijnsparren of essen massaal kunnen afsterven. Vrijwel alle bossen op de zandgronden kampen met ernstige bodemverzuring door stikstofdepositie, verdroging en de eenvormige samenstelling van het bos. Hierdoor staat niet alleen de bosbiodiversiteit van onze natuurbossen sterk onder druk, ook de houtproductie van productiebossen loopt tegen grote problemen aan.
Bos- en bodemherstel pure noodzaak
Met bos- en bodemherstel kunnen de bossen weer gezond worden en de gevolgen van klimaatverandering doorstaan. Gerevitaliseerde bossen kunnen veel meer water vasthouden en piekbuien dempen. In droge periodes zijn ze in staat door te groeien en te overleven, omdat de bodem water kan blijven leveren. De bomen in gerevitaliseerd bos groeien veel sneller en slaan daardoor ook veel meer CO2 op, waarmee de effecten van klimaatverandering geremd worden. Voor natuurbossen betekent dit sneller herstel van biodiversiteit. Voor bossen met houtteelt wordt de houtproductie niet alleen verbeterd, maar wordt ook voor de toekomst veiliggesteld.
Bos en biodiversiteit
Goed ontwikkelde natuurlijke bossen hebben de hoogste biodiversiteit van alle ecosystemen. Dat geldt niet alleen voor tropische regenwouden of nevelwouden, ook in oorspronkelijke bossen van de gematigde zones is de soortenrijkdom enorm. Het gaat daarbij vooral om soorten van oude en aftakelende bomen en dood hout zoals insecten, mossen, korstmossen en schimmels. De biodiversiteit in de Nederlandse bossen blijft sterk achter bij wat in potentie mogelijk is. Hoewel er zeker ook soorten toenemen, staan meer dan 900 karakteristieke bossoorten op de Rode lijst in Nederland!
Veel nieuwe kennis en inzichten
De laatste decennia is veel nieuwe kennis ontwikkeld over de ecologie van bossen, over de effecten van stikstofdepositie op de bodem- en het boskwaliteit en de betekenis van oud loofhout en boomsamenstelling voor de bosbiodiversiteit. Er is ook veel inzicht gekregen over waar welke stappen gezet moeten worden in het Nederlandse bos om het weer gezond en rijk te maken. Deze cursus zorgt dat je in 2 dagen weer bij bent en praktische handvatten hebt om aan de slag te gaan met bosherstel. De middagen buiten worden hierbij erg gewaardeerd, omdat die alle achtergrondkennis letterlijk zichtbaar maken. Er worden verschillende gebieden bezocht.
Na deze cursus Bosherstel en -ecologie
Deze cursus bestaat uit
- Presentaties over de ecologie van bossen, bodemverzuring en bodem- en bosherstel
- Kennis over de relatie van abiotische factoren en de kwaliteit van een bos
- Veel praktijkvoorbeelden van herstelstrategieën
- Deze cursus van twee dagen bestaat uit presentaties in de ochtend en veldexcursies in de middag ter illustratie van de toestand en de herstelmogelijkheden van bossen
Benodigde basiskennis
Enige kennis over bos en ecologie is gewenst.
Cursusdata en locatie
Deze cursus zit aan het einde van het cursusseizoen, maar tijdig aanmelden is gewenst, want vol=vol;
- Vught, 7 en 28 oktober 2026
Deze cursus is ook in-company mogelijk, zowel in eigen gebied als in Vught (hele jaar door).
Review
Rapportcijfer gemiddeld; 8,3 (ruim 25 cursisten)
Percentage deelnemers die de cursus aanbeveelt; 100%
‘Uitdagende cursus die uitdaagt om nog verder te verdiepen. Ik kijk uit naar de extra info op de USB stick.’ – okt 2025
‘Zeker aan te bevelen om meer inzicht te krijgen in hoe gezond bos te creëren, zowel nieuw als bestaand bos (in werk, maar ook privé als vrijwilliger). – okt 2025
‘Veel nieuwe inzichten gekregen, prima cursus! – okt 2024
‘Goed! Wiel heeft super veel kennis die hij graag wilt delen.’ – nov 2022
‘Het was een leerzame cursus. Ik heb veel nieuwe inzichten gekregen op het gebied van bosherstel. Bedankt!’ – nov 2022
‘Het kennisniveau van Wiel is enorm. Er was geen vraag waar hij geen antwoord op wist.’ – nov 2022
Geschikte combinaties
Deze cursus past goed bij alle andere cursussen die op natuurbeheer gericht zijn, zie ook de pagina met opleidingen.
Docent
Kenmerken van alle cursussen
Meld hier aan voor deze cursus.
Na deze aanmelding reserveren we een plaats en ontvang je meer informatie. Zodra je die hebt teruggestuurd is je aanmelding definitief.
Aanmelden cursus bosherstel en -ecologie
De aanmelding is gelukt zodra je een schermbevestiging krijgt en een mail met een aanvullend aanmeldformulier (binnen enkele minuten). Gebeurt dit niet, neem dan contact met ons op via info@naturio.