In samenwerking met
Cursus
Ecologische monitoring
Van meten naar evalueren: zinvolle monitoring om beter te sturen op biodiversiteit
Werk je met natuur en wil je weten of je goed bezig bent? Dan kan ecologische monitoring zeer geschikt zijn, maar hoe haal je daar het maximale uit? In deze cursus ga je aan de slag met het opstellen van een maatwerk monitoringplan. Je leert niet alleen hoe je gegevens verzamelt, maar ook hoe je dat organiseert en vooral hoe je zorgt dat je die goed kan interpreteren en vertalen naar keuzes in beheer en beleid.
Je krijgt inzicht in hoe monitoring helpt om ecologische kwaliteit te beoordelen, ontwikkelingen te volgen en maatregelen te onderbouwen. Zo voorkom je dat data los blijft staan en gebruik je monitoring als instrument om gericht te sturen.
Deelnemers geven aan; deze cursus moet je volgen als je gaat beginnen met monitoring, want er wordt een hele degelijke structuur geboden. Ook de valkuilen die langskomen worden gewaardeerd, want die kan je in jouw werk vermijden. Dit najaar is er een nieuwe 2 daagse opzet. Hopelijk zijn er genoeg plekken, want de aandacht voor ecologische monitoring neemt snel toe de laatste jaren.
Doelgerichte en haalbare ecologische monitoring
Monitoring kan verschillende doelen dienen. Levert ingezet beleid, een nieuwe inrichting of bepaald beheer ook het gewenste effect op? Of wil je een vinger aan de pols houden voor bepaalde soorten of een specifieke bedreiging? Het eerste waar je bij stil moet staan, is welke vraag die monitoring zou moeten beantwoorden. Als tweede heb je het dilemma hoe je die vraag vervolgens vertaalt naar meetbare en betekenisvolle parameters (indicatoren)? Wat zijn de valkuilen bij de keuze van de methode en de interpretatie van gegevens? Is het haalbaar en betaalbaar? Deze cursus ecologische monitoring belicht alle facetten en geeft handvatten om zelf een degelijk monitoringplan op te stellen.
In de cursus wordt ingegaan op de kansen en mogelijke problemen die spelen bij ecologische monitoring. Monitoring van beleid, flora, fauna, beheer, landschappen en alles wat daarmee samen hangt. Bij monitoring komt veel kijken. De eerste belangrijke stap is het helder hebben van het doel van de monitoring. Welke vraag moet worden beantwoord en op wat voor termijn?
Monitoringsmethoden kiezen
Daarna moet worden bepaald wat er wordt gemeten. Welke soortgroepen en alleen indicatorsoorten of alle soorten? Tel je de aantallen van soorten of is aanwezigheid voldoende? Neem je drukfactoren (bijv. droogte, vervuiling, verstoring, pesticiden, etc.) mee? Ook moet worden uitgezocht of de vraag wellicht kan worden beantwoord op basis van bestaande monitoring, want er gebeurt al heel veel.
Verder speelt de frequentie een grote rol. Zowel het aantal onderzoeksronden per jaar, als het aantal jaren tussen de afzonderlijke onderzoeken. Tenslotte natuurlijk de methode per soortgroep. Voor sommige soortgroepen heel voor de hand liggend, voor andere niet. Allemaal keuzen die goed doordacht moeten worden gemaakt afhankelijk van de vraagstelling, het budget en de mogelijkheden.
Wettelijk verplichte monitoring
Als het verplichte monitoring in het kader van de natuurwetgeving betreft, spelen juridische factoren een rol. Dan vallen keuzen vaak anders uit dan bij monitoring van bijvoorbeeld ecologisch beheer. Al deze situaties komen aan bod in de cursus.
De organisatie en communicatie
Ook de organisatie van monitoring komt uitgebreid aan bod. Inzet van vrijwilligers kan heel interessant zijn, maar heeft specifieke voor- en nadelen. Tenslotte mag de communicatie niet uit het oog verloren worden. In alle fasen van de monitoring zijn er belangrijke leerpunten en valkuilen die je wilt vermijden.
Zelf een monitoringplan opstellen
In de cursus ga je aan de slag om voor jouw eigen situatie of een fictieve casus een opzet te maken van een monitoringprogramma ofwel plan. Deze plannen worden met elkaar besproken, deels via vragen en deels met tips. Aan het eind van deze tweedaagse cursus heb je een opzet voor jouw eigen casus en ook veel geleerd van de ervaring van de medecursisten.
Na deze cursus Ecologische monitoring
Deze cursus bestaat uit
- Een uitgebreid toegelicht stappenplan voor het opstellen van een monitoringplan
- Presentaties over monitoringsmethoden en de voor- en nadelen
- Overzichten van bestaande monitoring en tips hoe die in te zetten voor jouw eigen vraagstukken
- Veel praktijkvoorbeelden, ook over interpretatie van gegevens
- Een casus die gebaseerd is op jouw eigen situatie of een fictieve casus om te oefenen met alle aspecten van een monitoringplan
Benodigde basiskennis
Er is geen echte basiskennis nodig, maar actief zijn in het ecologische werkveld of met op natuurgericht beleid of beheer maakt de cursus wel het meest effectief.
Cursusdata en locatie
De nieuwe tweedaagse opzet met nieuwe docenten wordt komende winter voor het eerst gegeven;
- Utrecht, 5 en 19 november 2026
Deze cursus is ook in-company mogelijk (het hele jaar door).
Geschikte combinaties
Deze cursus past goed bij alle andere cursussen, zie ook de pagina met opleidingen.
Reviews
Deze cursus is gebaseerd op de 1 daagse variant die tussen 2019 en 2025 is gegeven. De reviews daarvan zijn;
Rapportcijfer gemiddeld (ruim 75 deelnemers); 8,4
Percentage deelnemers die de cursus aanbeveelt; 100%
‘Veel geleerd en in het laatste gedeelte tips gehoord voor een citizen science project waar ik aan werk.’ – november 2024
‘Erg interessant, veel info.’ – november 2024
‘Deze cursus moet je volgen als je gaat beginnen met monitoring.’ – 13 april 2023
‘Instructie goed en helder de informatie overgebracht. Veel geleerd.’ – 13 april 2023
‘Een helder verhaal over de complexiteit van ecologische monitoring. Na deze dag kan ik onderbouwd keuzes maken voor monitoring.’ – 13 april 2023
‘Veel kennis opgedaan, waarbij ik zeker in mijn werkveld meer projecten kan draaien met een monitoringaspect’. – 29 november 2023
‘Interessante cursus met voldoende plek voor vragen en discussie’. – 29 november 2023
‘Interessant en praktisch, hier kan ik mee vooruit! – 2 november 2021
‘Fijn gepresenteerd, veel kennis aanwezig, prettig om handouts te hebben en naslagwerk. – 2 november 2021
‘In een ongedwongen sfeer veel informatie gekregen’ – 19 sept 2019
‘Er wordt een degelijke structuur aangeboden voor het opzetten van een monitoringplan’ – 15 jan 2019
Docent
Docent
Met interesse voor vooral obscure soortgroepen zoals korstmossen en kniptorren stort Koen zich graag in het onbekende. Door dit systematisch te doen, worden trends en ecologische patronen zelfs voor die soortgroepen inzichtelijk. Naast het onderzoeken van het onbekende is een andere passie het samenbrengen van mens en natuur. Door mensen te laten zien wat er allemaal leeft, in de achtertuin, in wegbermen of in bijvoorbeeld akkerranden in het agrarisch gebied worden ze niet alleen enthousiast gemaakt, maar worden er ook handvaten gegeven om deze biodiversiteit te verbeteren.
Kenmerken van alle cursussen
Meld hier aan voor deze cursus.
Na deze aanmelding reserveren we een plaats en ontvang je meer informatie. Zodra je die hebt teruggestuurd is je aanmelding definitief.
Aanmelden cursus ecologische monitoring
De aanmelding is gelukt zodra je een schermbevestiging krijgt en een mail met een aanvullend aanmeldformulier (binnen enkele minuten). Gebeurt dit niet, neem dan contact met ons op via info@naturio.