Georganiseerd door
Cursus
Akkerbeheer
Ontwikkel akkers als leefgebied voor soorten en stuur op biodiversiteit
Werk je als beheerder, ecoloog of adviseur en wil je jouw akkers echt optimaal laten ontwikkelen? In deze cursus leer je hoe akkers functioneren als leefgebied voor planten, insecten en akkervogels — en welke inrichting en beheermaatregelen daadwerkelijk effect hebben.
Je krijgt inzicht in hoe je stuurt op soorten en ecologische kwaliteit, en hoe je voorkomt dat maatregelen weinig opleveren. Zo ontwikkel je akkers die bijdragen aan biodiversiteit, met een aanpak die werkt in de praktijk.
Deelnemers geven aan dat ze na deze cursus beter begrijpen hoe ze akkers doelgericht kunnen inrichten en beheren voor natuur. De cursusdata zijn beschikbaar, dus meld je tijdig aan (vorig jaar zat hij ruim van tevoren vol).
Doelgroep
De cursus
Kruidenrijke akkers spelen een belangrijke rol in het natuurbeheer in het algemeen en voor akkerkruiden in het bijzonder. Maar hoe kan je mooie kruidenrijke akkers ontwikkelen, die een bijdrage leveren aan bescherming van de sterk achteruitgaande akkerflora? Wat kan je het beste doen voor de fauna? De docenten van deze cursus hebben al ruim 10 jaar ervaring met het herstel van flora en fauna op akkers en delen graag hun kennis. Het akkerboek vormt de basis van de cursus en de nadruk ligt op flora, maar fauna komt zeker ook aan bod.
Waarom
Op het snijvlak van landbouw en natuur bieden kruiden- en faunarijke akkers een bijzondere diversiteit met kenmerkende soorten. In van oorsprong kleinschalige agrarische landschappen is het in stand houden van akkers het meest voor de hand liggend, ook uit landschappelijk oogpunt. Maar ook op de heides, die tegenwoordig zeer voedsel- en mineralenarm zijn, vormen akkers een welkome aanvulling vooral voor kleine en grote fauna. Akkerkruiden die op de rode lijst staan zijn strikt gebonden aan dit biotoop en het verhaal van onze akkerkruiden is, helaas, ook een verhaal van ongekend verlies. Soortnamen als roggelelie, wilde weit en bolderik klinken welhaast als een echo van lang vervlogen tijden.
Wat
Kruiden- en faunarijke akkers, bestaan meestal uit akkers met ijle kruid- of grasachtige vegetaties die zich tussen de verbouwde gewassen bevinden. De openheid van de akkergewassen en de daarbinnen voorkomende eenjarigen biedt ideale mogelijkheden voor insecten, muizen en akkervogels. Typerende soorten van Kruiden- en faunarijke akker zijn bijvoorbeeld: patrijs, kwartel, geelgors, ortolaan, grauwe gors, korenbloem, akkerboterbloem, groot spiegelklokje, handjesereprijs, wilde ridderspoor en gele ganzenbloem. Ook zijn akkers en onkruidranden van belang voor de kwartelkoning.
Hoe
Door kennis en ervaring uit te wisselen en bij elkaar ‘op het land te kijken’ ontstaan steeds meer initiatieven waar gewerkt wordt aan landbouw die ruimte geeft aan de natuur. Dat is geen kwestie van ‘terug naar Ot en Sien’, maar juist een zoektocht naar de landbouw van de toekomst. Een landbouw waar de bodems leven, het water gezond is, gewassen gezond blijven in een evenwichtig ecosysteem en – naar wij hopen op steeds meer plekken – korenbloemen en klaprozen de akkers weer kleur geven.
Het gaat vaak mis op te generieke maatregelen, verkeerde aanpak of verkeerde timing. Kruiden- en faunarijke akkers zijn vrijwel overal te realiseren. Floristisch zijn de beste resultaten te verkrijgen op historische akkercomplexen en op krijt, klei en leembodems. De kansen voor dit beheertype zijn het grootst op akkers die in het landbouwkundige verleden het minst zijn bemest. Het hoofdgewas wordt ruim gezaaid of gepoot, waardoor er voldoende open plekken (pioniermilieus) aanwezig zijn, waar zich eenjarigen kunnen vestigen. Door na oogst delen braak te laten liggen biedt het ook in het winterhalfjaar kans aan veel soorten.
Wat kan je verwachten
De cursusdag begint met de ochtend binnen met de achtergronden. De docenten, Peter Verbeek en Udo Prins, delen hun kennis en praktijkervaring. Ze zijn jaarlijks bezig met akkerbeheer en onderzoek op diverse locaties. Ze hebben inzicht in effecten van grondbewerking, zaaimethoden, onkruiden beheersen en wat te doen met de akker in de winter. Deze twee auteurs van Het akkerboek nemen je in de middag mee naar een leerzaam voorbeeldgebied, waar ze de praktijk kunnen laten zien. Wat werkt wel en wat werkt niet? Iedereen ontvangt Het akkerboek als naslagwerk.
Na deze cursus Akkerbeheer
Deze dag bestaat uit
- Presentaties over de achtergrond en soorten, waaronder flora, akkervogels en insecten
- Een goed beeld van de benodigde maatregelen en implicaties van te maken keuzen
- Uitwisseling van kennis en ervaring, ook tussen de deelnemers
- De middag een excursie naar een leerzaam gebied om van de praktijk verder te leren wat er goed werkt
Benodigde basiskennis
Geen basiskennis noodzakelijk.
Datum en locatie
Deze cursus wordt 1 keer per jaar gegeven, dus zet hem in je agenda en meld aan;
- Arnhem/Nijmegen, donderdag 18 juni 2026
Exacte locatie hangt af van de ontwikkeling van de akkers in het voorjaar, mede afhankelijk van het weer en de neerslag.
Deze cursus is ook in-company mogelijk met een groep beheerders, naar keuze in jouw eigen gebied of in dit voorbeeldgebied (voorkeursperiode mei-augustus).
Review
Rapportcijfer gemiddeld; 8,8 (ongeveer 20 cursisten hebben het formulier ingevuld)
Percentage deelnemers die de cursus aanbeveelt; 100%
‘Zeer leerzaam en tevens goed toepasbaar voor de dagelijkse praktijk’ – 2025
‘Heel erg verhelderend’ – 2025
‘Het heeft mij voldoende inzicht gegeven wat erbij komt kijken om akkers aan te leggen en op een juiste manier te beheren.’ – 2025
Geschikte combinaties
Deze cursus past goed bij andere cursussen die zijn gericht op natuurbeheer, vooral heidebeheer. Zie ook de pagina met opleidingen.
Docent
Docent
Kenmerken van alle cursussen
Meld hier aan voor deze cursus.
Na deze aanmelding reserveren we een plaats en ontvang je meer informatie. Zodra je die hebt teruggestuurd is je aanmelding definitief.
Aanmelden akkerbeheer
De aanmelding is gelukt zodra je een schermbevestiging krijgt en een mail met een aanvullend aanmeldformulier (binnen enkele minuten). Gebeurt dit niet, neem dan contact met ons op via info@naturio.